'Tandjeskoorts' — bijna elke ouder kent de term. Als je baby een dagje drukker is, wat roder wangen heeft en een iets hogere temperatuur, wijst de vinger al snel naar de tandjes die eraan komen. Maar hoeveel temperatuur mag je echt verwachten van tandjes? En wanneer is het toch iets anders?
Wanneer direct naar de dokter?
- Baby jonger dan 3 maanden met koorts (38°C of hoger) — direct naar spoedeisende hulp
- Baby reageert nauwelijks, is niet wakker te krijgen of is slapper dan normaal
- Moeite met ademen, snelle ademhaling of blauwe lippen/nagels
- Stuiptrekking (febriele convulsie) — bel 112
- Huiduitslag met kleine rode vlekjes die niet wegdrukken (mogelijke meningitis)
Temperatuurschaal baby's
Meting via rectaal (endeldarm) is het meest nauwkeurig bij baby's onder 2 jaar.
Bestaat tandjeskoorts echt?
Ja en nee. Onderzoek laat zien dat tandjes een lichte temperatuurverhoging kunnen geven — tot ongeveer 38°C — door de kleine ontsteking die ontstaat als het tandje door het tandvlees breekt. Dat is meetbaar en reëel.
Maar echte koorts — 38,5°C of hoger — wordt niet veroorzaakt door tandjes. Dat laat recent onderzoek consistent zien. Heeft je baby 39°C? Dan is er een andere oorzaak: een verkoudheid, oorontsteking, virusje of iets anders. Tandjes zijn dan hooguit de afleidingsmanoeuvre.
Maar echte koorts — 38,5°C of hoger — wordt niet veroorzaakt door tandjes. Dat laat recent onderzoek consistent zien. Heeft je baby 39°C? Dan is er een andere oorzaak: een verkoudheid, oorontsteking, virusje of iets anders. Tandjes zijn dan hooguit de afleidingsmanoeuvre.
Let op: Product niet beschikbaar
Wat kun je wél verwachten bij tandjes?
Naast een lichte temperatuurverhoging zijn dit de meest voorkomende verschijnselen als een tandje doorbreekt:
- Meer kwijlen dan normaal
- Rode wangen — vooral de wang aan de kant van het doorkomende tandje
- Rood, gezwollen tandvlees op de plek waar het tandje zit
- Onrust en meer huilen, vooral 's avonds
- Bijtdrang — aan alles knabbelen
- Lichtere slaap of vaker wakker worden
- Iets minder eetlust
Deze klachten zijn tijdelijk. De hevigste symptomen duren gemiddeld 3-5 dagen rondom het moment dat het tandje doorbreekt.
- Meer kwijlen dan normaal
- Rode wangen — vooral de wang aan de kant van het doorkomende tandje
- Rood, gezwollen tandvlees op de plek waar het tandje zit
- Onrust en meer huilen, vooral 's avonds
- Bijtdrang — aan alles knabbelen
- Lichtere slaap of vaker wakker worden
- Iets minder eetlust
Deze klachten zijn tijdelijk. De hevigste symptomen duren gemiddeld 3-5 dagen rondom het moment dat het tandje doorbreekt.
Wanneer is het geen tandjes maar iets anders?
- Temperatuur boven 38,5°C — dat is echte koorts, geen tandjeskoorts
- Koorts die langer dan 2 dagen aanhoudt
- Baby drinkt nauwelijks of is erg slap
- Buikklachten of diarree erbij — vaak een virus, niet de tandjes
- Oorpijn of trekken aan de oren — kan wijzen op een oorontsteking
- Uitslag op de huid
Let op: Product niet beschikbaar
Wat helpt bij tandjesongemak?
Voor het ongemak van het doorbreken zelf:
- Gekoelde bijtring — niet invriezen, maar even in de koelkast. De kou verdooft het tandvlees licht.
- Koud washandje — om op te bijten of het tandvlees mee te masseren.
- Zacht masseren met schone vinger — druk licht op het tandvlees, dat geeft korte verlichting.
- Paracetamol — bij duidelijk ongemak is dit veilig te gebruiken op de juiste dosering voor het gewicht van je baby. Raadpleeg de bijsluiter of apotheker.
Wat je liever niet doet: tandgelletjes met lidocaïne bij baby's jonger dan 2 jaar. De dosering is moeilijk te controleren en de KNMT beveelt dit niet standaard aan.
- Gekoelde bijtring — niet invriezen, maar even in de koelkast. De kou verdooft het tandvlees licht.
- Koud washandje — om op te bijten of het tandvlees mee te masseren.
- Zacht masseren met schone vinger — druk licht op het tandvlees, dat geeft korte verlichting.
- Paracetamol — bij duidelijk ongemak is dit veilig te gebruiken op de juiste dosering voor het gewicht van je baby. Raadpleeg de bijsluiter of apotheker.
Wat je liever niet doet: tandgelletjes met lidocaïne bij baby's jonger dan 2 jaar. De dosering is moeilijk te controleren en de KNMT beveelt dit niet standaard aan.
Veelgestelde vragen
Let op: Product niet beschikbaar
Tandjeskoorts bestaat — maar blijft beperkt tot lichte temperatuurverhoging tot 38°C. Echte koorts (38,5°C+) heeft vrijwel altijd een andere oorzaak en moet je serieus nemen, ook als je baby tegelijk aan het tanden is. Het ongemak van het doorbreken duurt 3-5 dagen per tandje: gekoelde bijtringen, zachte massage en extra troost zijn dan je beste wapens. Bij twijfel of hoge koorts: bel altijd de huisarts.
